haberL haberR
0 facebook twitter googleplus

Gündem

19 Ocak 2010 Salı, 12:40
Paylaş
Tweet
Paylaş
Gönder
Yazdır
A
A

Haiti nerede?

Ana Sayfa » Gündem » Haiti nerede? haberi
19 Ocak 2010 Salı, 12:40
Depremin vurduğu ve yaklaşık 200 bin kişinin hayatını kaybettiği Haiti neresi?
Haiti nerede?
Haiti, asıl adıyla Haiti Cumhuriyeti, Amerika'da Karayip Denizi'nde bir ada ülkesidir. Küba'nın doğusunda yer alan Hispaniola adasını Dominik Cumhuriyeti ile paylaşır ve adanın batı kısımdadır. Yüzölçümü 27.750 km² olan ülkenin nüfusu 10 milyon (2009), başkenti Port-au-Prince'tir.

Eski bir Fransız sömürgesi olan Haiti, Kuzey ve Güney Amerika'da, Amerika Birleşik Devletleri'nden sonra bağımsızlığını ilân eden ikinci ülkedir. Buna karşılık, bugün Batı Yarımkürenin en fakir ülkesidir ve yönetiminde bir anarşi durumu halen devam etmektedir.

Tarih

Haiti'nin asıl yerli halkı Arawak (ya da Taíno)'lardır. Kristof Kolomb'un 1492'de yeni dünyanın keşfinden sonra adaya Hispaniola adı verilmişti. Hispaniola Adası, Avrupa'dan gelip "yeni dünyayı fethedenler"in üslerinden biri haline geldi. O zamanda yaşamış İspanyol Katolik rahip Bartolome de Las Casas, Türkçe'de de Kızılderili Katliamı adıyla yayınlanmış kitabında ada hakkında şunları yazmaktadır: "Bu ada üzerinde (ben 1508'de vardığım zaman) 60 bin insan yaşıyordu, Kızılderililer de dahil olmak üzere. Ne var ki 1494'ten 1508'e kadar 3 milyonun üzerinde insan savaştan, kölelikten ve madenlerden dolayı yok olmuştu. Gelecek nesillerde buna kim inanacaktır?"

Bazı tarihçiler Las Casas'ın bu rakamı abarttığını ve nüfusun 1 milyon kadar olduğunu düşünmekteyse de bazıları 8 milyona kadar vardığını savunmaktadır. Bununla birlikte Las Casas'ın bu kitabında Kuzey Amerika'nın kıyılarından güneye doğru tüm Orta Amerika, Güney Amerika'nın kuzeyi ve Karayibler'deki adalarda yapılan Kızılderili/yerli katliamlarını anlattığı gibi, yeni dünyanın keşfinden sonra bölgede büyük kıyımlar yaşandığı şüphesizdir.

17. ve 18. yüzyıllarda adanın bugünkü Haiti olan 3'te 1'lik batı kısmı Fransız deniz korsanlarının eline geçti. Fransızlar burayı İspanyol ve İngiliz gemilerini taciz etmek için kullandılar. Daha sonra, Saint-Domingue adını verdikleri adanın bu kısmında şeker ve kahve üretimine başladılar.

Fransız İmparatorluğunun 18.yüzyıldaki en zengin sömürgelerinden biri haline gelen Saint-Domingue, 1780'lerde Avrupa'da tüketilen şekerin %40, kahvenin ise %60 kadarını üretmişti. Bu dönemde, şekerkamışı ve kahve ekim alanlarında çalıştırılmak üzere 790.000 kadar Afrikalı köle getirildiği tahmin edilmektedir.

12 Ocak 2010 günü yerel saatle 16:53'te 7.0 büyüklüğünde bir deprem gerçekleşmiştir ve 200 bin kişinin bu depremde hayatını kaybettiği tahmin edilmektedir.

Bağımsızlık

1789 Fransız İhtilali Saint Domingue'nin kaderini de kökten etkiledi. Fakir ve zengin beyazlar, devrim sonrası yasalara göre koloninin nasıl yönetileceği konusunda anlaşmazlığa düştüler. Bu arada, kölelikten kurtulmuş siyahlar ve yerliler, ihtilalin getirdiği Vatandaş ve İnsan Hakları Bildirgesine göre kendilerinin de Fransız vatandaşı olduklarını ileri sürdüler. Bu arada Haiti İsyanı'nı başlatan köleler Haitili liderler Toussaint L'Ouverture, Jean-Jacques Dessalines ve Henri Christophe önderliğinde bir silahlı güç haline geldiler. Yerliler ordusu Fransız güçleri ile Napoleon Bonapart'ın 1803'te gönderdiği orduyu yendi. Bunların sonucunda Haiti kendi yerli ismiyle 1804'te bağımsızlığını ilan etti. General Dessalines yönetimi eline aldı ve 1805'te Anayasa ilan etti. Anayasaya göre herkes din özgürlüğüne sahipti ve herkes Haitili "siyah" olarak tanımlandı.

Haiti bağımsızlığına rağmen 1826'da Panama'da yapılan bağımsız Amerika ülkeleri toplantısına dahil edilmedi ve ABD tarafından 1862'ye kadar tanınmadı. I.Dünya Savaşı'nda 1915 yılından 1934'e kadar ABD haksız bir şekilde Haiti'yi işgal ve kontrol altında tuttu. Haiti 20.yüzyıl boyunca da darbe, katliam ve iç savaşlardan kurtulamadı. 2010 yılında çok büyük bir deprem oldu ve ülke büyük bir yara aldı. Depremin yaraları halen sarılmış değil. Ölü sayısı 50.000'in üzerinde olduğu ve ölü sayının 200.000'i bulacağı ve bu sayının sürekli arttığı belirtildi.

 

Haberin Foto Galerisi
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Paylaş
Tweet
Paylaş
Gönder
Yazdır
A
A
Tarihin en uzun MGK'sı sona erdi
İŞTE ALINAN KARARLAR

Yorum Yaz

VİDEO GALERİ

İnanılmaz kazadan sağ çıktı
  • İnanılmaz kazadan sağ çıktı
  • Güldür Güldür Şov'da sucuk satan işadamının İngilizce ile imtihanı
  • Ankara Ostim'de patlama
  • Cübbeli Ahmet Hoca'dan sert tepki


YAZARLAR

  • Nazlı ILICAKNazlı ILICAKTürkiye’nin Suriye politikası
  • Orhan Kemal CENGİZOrhan Kemal CENGİZSeri katil Ermenek’teydi
  • Ali Atıf BİRAli Atıf BİRBilirkişiliği meslek haline getirenler var
  • Gültekin AVCIGültekin AVCISahnedeki PKK planı
  • Doğu ERGİLDoğu ERGİLAlgıları değil olguları yönetmek
  • Aykut IŞIKLARAykut IŞIKLARAkşam Sefası’nın sırrını Eskişehir’de çözdüm
  • Tarık TOROSTarık TOROSKazığın hesabı
  • Yaşar ERDİNÇYaşar ERDİNÇEnflasyonu niçin düşürmeliyiz?
  • Bilal ÖZCANBilal ÖZCANTeslim ol Deniz Seki!
  • Elif KORKMAZELElif KORKMAZELİnsanlık ölmemiş
  • Engin VERELEngin VERELBaşkanlara...
  • Seda ŞİMŞEKSeda ŞİMŞEK“Cumhur”unu arayan “cumhuriyet”
Nazlı ILICAKTürkiye’nin Suriye politikası

FOTO GALERİ

  • ABD'li bilimadamı o kareleri yayınladı
  • CHP'li Aylin Nazlıaka manken oldu
  • Maden faciasından iç yakan kareler
  • Peşmergeler Habur'dan böyle geçti
  • Peşmerge Kobani yolunda
  • Bakanlık, 'hileli' ürün satan 70 firmayı açıkladı
  • Karaman'da kömür ocağında göçük
  • Türk Hava Kurumu Başkanı Osman Yıldırım gözaltına alındı
  • Süleyman Demirel'i hiç böyle görmediniz
ABD'li bilimadamı o kareleri yayınl