SON DAKİKA
haberL haberR
« ANA SAYFAYA DÖN
Ana Sayfa » Gündem » Haiti nerede?
19.01.2010 12:40

Haiti nerede?

Depremin vurduğu ve yaklaşık 200 bin kişinin hayatını kaybettiği Haiti neresi?
Haiti nerede?
Tweet
Paylaş
Paylaş
Gönder
Yazdır
A
A
Haiti, asıl adıyla Haiti Cumhuriyeti, Amerika'da Karayip Denizi'nde bir ada ülkesidir. Küba'nın doğusunda yer alan Hispaniola adasını Dominik Cumhuriyeti ile paylaşır ve adanın batı kısımdadır. Yüzölçümü 27.750 km² olan ülkenin nüfusu 10 milyon (2009), başkenti Port-au-Prince'tir.

Eski bir Fransız sömürgesi olan Haiti, Kuzey ve Güney Amerika'da, Amerika Birleşik Devletleri'nden sonra bağımsızlığını ilân eden ikinci ülkedir. Buna karşılık, bugün Batı Yarımkürenin en fakir ülkesidir ve yönetiminde bir anarşi durumu halen devam etmektedir.

Tarih

Haiti'nin asıl yerli halkı Arawak (ya da Taíno)'lardır. Kristof Kolomb'un 1492'de yeni dünyanın keşfinden sonra adaya Hispaniola adı verilmişti. Hispaniola Adası, Avrupa'dan gelip "yeni dünyayı fethedenler"in üslerinden biri haline geldi. O zamanda yaşamış İspanyol Katolik rahip Bartolome de Las Casas, Türkçe'de de Kızılderili Katliamı adıyla yayınlanmış kitabında ada hakkında şunları yazmaktadır: "Bu ada üzerinde (ben 1508'de vardığım zaman) 60 bin insan yaşıyordu, Kızılderililer de dahil olmak üzere. Ne var ki 1494'ten 1508'e kadar 3 milyonun üzerinde insan savaştan, kölelikten ve madenlerden dolayı yok olmuştu. Gelecek nesillerde buna kim inanacaktır?"

Bazı tarihçiler Las Casas'ın bu rakamı abarttığını ve nüfusun 1 milyon kadar olduğunu düşünmekteyse de bazıları 8 milyona kadar vardığını savunmaktadır. Bununla birlikte Las Casas'ın bu kitabında Kuzey Amerika'nın kıyılarından güneye doğru tüm Orta Amerika, Güney Amerika'nın kuzeyi ve Karayibler'deki adalarda yapılan Kızılderili/yerli katliamlarını anlattığı gibi, yeni dünyanın keşfinden sonra bölgede büyük kıyımlar yaşandığı şüphesizdir.

17. ve 18. yüzyıllarda adanın bugünkü Haiti olan 3'te 1'lik batı kısmı Fransız deniz korsanlarının eline geçti. Fransızlar burayı İspanyol ve İngiliz gemilerini taciz etmek için kullandılar. Daha sonra, Saint-Domingue adını verdikleri adanın bu kısmında şeker ve kahve üretimine başladılar.

Fransız İmparatorluğunun 18.yüzyıldaki en zengin sömürgelerinden biri haline gelen Saint-Domingue, 1780'lerde Avrupa'da tüketilen şekerin %40, kahvenin ise %60 kadarını üretmişti. Bu dönemde, şekerkamışı ve kahve ekim alanlarında çalıştırılmak üzere 790.000 kadar Afrikalı köle getirildiği tahmin edilmektedir.

12 Ocak 2010 günü yerel saatle 16:53'te 7.0 büyüklüğünde bir deprem gerçekleşmiştir ve 200 bin kişinin bu depremde hayatını kaybettiği tahmin edilmektedir.

Bağımsızlık

1789 Fransız İhtilali Saint Domingue'nin kaderini de kökten etkiledi. Fakir ve zengin beyazlar, devrim sonrası yasalara göre koloninin nasıl yönetileceği konusunda anlaşmazlığa düştüler. Bu arada, kölelikten kurtulmuş siyahlar ve yerliler, ihtilalin getirdiği Vatandaş ve İnsan Hakları Bildirgesine göre kendilerinin de Fransız vatandaşı olduklarını ileri sürdüler. Bu arada Haiti İsyanı'nı başlatan köleler Haitili liderler Toussaint L'Ouverture, Jean-Jacques Dessalines ve Henri Christophe önderliğinde bir silahlı güç haline geldiler. Yerliler ordusu Fransız güçleri ile Napoleon Bonapart'ın 1803'te gönderdiği orduyu yendi. Bunların sonucunda Haiti kendi yerli ismiyle 1804'te bağımsızlığını ilan etti. General Dessalines yönetimi eline aldı ve 1805'te Anayasa ilan etti. Anayasaya göre herkes din özgürlüğüne sahipti ve herkes Haitili "siyah" olarak tanımlandı.

Haiti bağımsızlığına rağmen 1826'da Panama'da yapılan bağımsız Amerika ülkeleri toplantısına dahil edilmedi ve ABD tarafından 1862'ye kadar tanınmadı. I.Dünya Savaşı'nda 1915 yılından 1934'e kadar ABD haksız bir şekilde Haiti'yi işgal ve kontrol altında tuttu. Haiti 20.yüzyıl boyunca da darbe, katliam ve iç savaşlardan kurtulamadı. 2010 yılında çok büyük bir deprem oldu ve ülke büyük bir yara aldı. Depremin yaraları halen sarılmış değil. Ölü sayısı 50.000'in üzerinde olduğu ve ölü sayının 200.000'i bulacağı ve bu sayının sürekli arttığı belirtildi.

 

« ANA SAYFAYA DÖN
Haberin Foto Galerisi
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Haiti'de meydana gelen depremde ölü sayısının 200 bini bulabileceği açıklandı. Deprem sonra ortaya korkunç manzaralar çıktı.
Etiketler:
Yazıya Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun!
Ailesinin gözleri önünde vurdularAilesinin gözleri önünde vurdular
Haiti'de ikinci büyük deprem...Haiti'de ikinci büyük deprem...
7 gün sonra enkazdan canlı çıktı7 gün sonra enkazdan canlı çıktı
Haiti için şarkı söyleyeceklerHaiti için şarkı söyleyecekler
Türk güvenlik güçleri Amerika'daTürk güvenlik güçleri Amerika'da
HÜKÜMET KURULUNCA... - Memurlar 'geçici' hükümetle anlaşma istemediHÜKÜMET KURULUNCA... - Memurlar 'geçici' hükümetle anlaşma istemedi
MECLİS'E TARİHİ ÇAĞRI - İktidar kuşatma politikası uygulamaya başladıMECLİS'E TARİHİ ÇAĞRI - İktidar kuşatma politikası uygulamaya başladı
GÜNDEMİ SARSAN YORUM - AK Parti için de kapatma davası açılabilirGÜNDEMİ SARSAN YORUM - AK Parti için de kapatma davası açılabilir
BİLİM DÜNYASI ŞOKTA! - Böylesi ne görüldü ne duyulduBİLİM DÜNYASI ŞOKTA! - Böylesi ne görüldü ne duyuldu
TRABZONSPOR'DA DEPREM - Görevinden istifa ettiTRABZONSPOR'DA DEPREM - Görevinden istifa etti
MHP'DEN FLAŞ AÇIKLAMA - Siyasi parti kapatmayla ilgili...MHP'DEN FLAŞ AÇIKLAMA - Siyasi parti kapatmayla ilgili...
BİNBAŞININ ADI VERİLDİ - Başbakanlık'tan flaş operasyon açıklaması BİNBAŞININ ADI VERİLDİ - Başbakanlık'tan flaş operasyon açıklaması
Demirtaş'a fezleke şoku - AKP'li Soylu suç duyurusunda bulundu Demirtaş'a fezleke şoku - AKP'li Soylu suç duyurusunda bulundu
YİNE AYNI YÖNTEM! - Binbaşıdan sonra astsubayı da vurdular YİNE AYNI YÖNTEM! - Binbaşıdan sonra astsubayı da vurdular
GİZLİ ZAM SKANDALI - Vatandaşa kötü haberGİZLİ ZAM SKANDALI - Vatandaşa kötü haber
ASIL AMAÇ DEŞİFRE OLDU - Sınavlarda hatalar bezdirdi!ASIL AMAÇ DEŞİFRE OLDU - Sınavlarda hatalar bezdirdi!
SİZ UTANMAYIN! - 'Dolmabahçe'de fotoğraf çektirenler utansın'SİZ UTANMAYIN! - 'Dolmabahçe'de fotoğraf çektirenler utansın'
15.00'DA BAŞLAYACAK - Türkiye'nin gözü kulağı bu toplantıda15.00'DA BAŞLAYACAK - Türkiye'nin gözü kulağı bu toplantıda
FUHUŞ SKANDALI - Rapor hazırladığı için görevden alındıFUHUŞ SKANDALI - Rapor hazırladığı için görevden alındı
KAN DONDURAN VAHŞET - Gece satırla odasına girdi ve...KAN DONDURAN VAHŞET - Gece satırla odasına girdi ve...
Dokunulmazlık restleşmesi - O tehdit sonrası parti olarak harekete geçtiDokunulmazlık restleşmesi - O tehdit sonrası parti olarak harekete geçti
ÖĞRENCİYE TAZMİNAT HAKKI - Bakanlık dershane yasağında ısrar ederse...ÖĞRENCİYE TAZMİNAT HAKKI - Bakanlık dershane yasağında ısrar ederse...