Halk denetiminde yargılama

Ben hatırlamıyorum. Ama bu da oldu işte...
Ve çok da iyi oldu.
Dink Davası'ndan çıkan karar kamuoyunda o kadar büyük bir tepki yarattı ki, bu ağır baskı karşısında davanın iki ana aktörü de kendilerini savunmak zorunda hissettiler.
Mahkeme başkanı, kendisinin de vicdanen örgütün varlığına inandığını ama önündeki dosyanın içerdiği deliller itibariyle böyle bir karar almasının mümkün olmadığını söyleyip topu savcıya atınca, savcı -ki zaten karara muhalif kalmıştı- faturanın kendisine çıkarılmasına isyan etti. "Dosyada deliller fazlasıyla vardı" diyerek açıkça mahkeme heyetini yanlış karar vermekle suçladı.
Bu arada, söz konusu dosya yakında önüne gelecek olan Yargıtay da eminim bu atışmaları merakla izledi; hem perşembe günü Agos önünde toplanan on binlerin isyanından hem de savcıyla mahkeme başkanı arasındaki bu tartışmadan fazlasıyla etkilendi.
Peki bütün bunlar kötü mü oldu?
Kimileri bu duruma hukuk skandalı diyorlar. Bana göre ise bu manzara, mahkemelerin "halk adına yargılıyor olmasına"na gayet uygun bir tablodur.
Hatta, bu tabloyu izlerken şunu düşündüm: Neden kamuoyunu yakından ilgilendiren tartışmalı davaların savcıları, hakimleri, sanık avukatları, dava bittikten sonra çeşitli platformlarda -panellerde, TV programlarında- bir araya gelip davayı tartışmazlar? Yoksa mahkeme kararları böyle tartışmalara gelemeyecek kadar çürük müdür genellikle? Eğer kamuoyu önünde tartışılırsa yargının büyüsünün bozulacağından, kimi ilkelliklerin, yetersizliklerin, beceriksizliklerin ortaya döküleceğinden mi korkarlar? Giydikleri yüksek yakalı cübbelerin, oturdukları yüksek kürsülerin yarattığı azamet yok olup gittiğinde geri kalanın pek dişe dokunur olmadığını görmemizden mi endişelenirler?

Davaları elbette etkileyeceğiz

Soruşturma aşaması dışında, "sürmekte olan davaları etkileme" denilen suça hiçbir zaman inanmadım; bunun nasıl olup da suç sayıldığını anlayamadım.
"Millet adına" görev yapan bir heyetin, milletin fikirlerinden, kanaatlerinden ve vicdanından etkilenmeden, onu dikkate almadan, milletin farklı kesimlerinin içinden çıkan farklı fikirleri öğrenmeden, toplamda yürümekte olan tartışmaları izlemeden sağlıklı hüküm vermesi olacak iş midir? Kendini toplumdan soyutlamış, fildişi kulesinde kara kaplı kitaplarıyla baş başa kalmış bir heyetin, adına karar verdiği toplumun değişim dinamiklerini yakalaması, ruh halini anlaması, fikir dünyasıyla eşgüdüm kurabilmesi nasıl mümkün olabilir?
Bu mesele, yani yargının kamuoyundan etkilenmesi ve kamuoyu baskısını üstünde hissetmesi meselesi, Türkiye özelinde daha da hayati bir önem taşıyor.
Zira hepimiz biliyoruz ki bu ülkede yargı mensuplarının -özellikle de siyasi içerikli davalar söz konusu olduğunda- görevlerini yaparken, gerçekleri aramaktan çok, devleti koruma ve kollama gibi bir refleksleri var.
Bu refleks yüzündendir ki, şimdiye kadar derin devletin hiçbir operasyonu büyük kamuoyu baskısı olmadan yargı tarafından resen dava konusu yapılmadı. Hiçbir soruşturma, gazeteler olayı deşifre edip de kamuoyu baskısı oluşmadan başlamadı. Hiçbir faili meçhul cinayete, ipuçları basın tarafından bulunup çıkarılamadan; manşet üstüne manşet atılarak yargının "üç maymun"u oynaması imkânsız hale getirilmeden el atılmadı.
Eğer bugün bu ülkede darbeler 32 kısım tekmili birden yargılanabiliyorsa, derin devletin derin operasyonları deşifre oluyorsa, Hrant Dink davasının üstü kapatılamıyorsa; bu, davaları dikkatle izleyen ve davaların gidişatını etkilemek için kesintisiz mücadele veren demokratik kamuoyu sayesinde oluyor.
Toplumun el atmadığı hiçbir alanın temizlenmesinin mümkün olmadığını o kadar çok örnekle gördük ki, kimse bize "sürmekte olan davaları etkileme"nin sakıncalarından söz etmesin.